Wat is inflatie?

Inflatie, een welbekende term binnen de economie. Maar wat is het nu precies? En wat is het effect hiervan?

Wat is inflatie?

Inflatie is een stijging van het algemene prijspeil van goederen en diensten in een economie en wordt ook wel eens geldontwaarding genoemd. Dit betekent eigenlijk dat je op dit moment minder kunt kopen met hetzelfde bedrag dan een jaar geleden. De betekenis van inflatie is dus kort gezegd: geld verliest koopkracht, ofwel geldontwaarding.

Natuurlijk kan het in sommige gevallen ook zo zijn dat producten relatief goedkoper worden. In zo’n situatie spreekt men van deflatie in plaats van inflatie.

Hoe ontstaat inflatie?

Inflatie ontstaat als de vraag naar goederen en diensten harder groeit dan het aanbod, als produceren duurder wordt doordat bijvoorbeeld grondstoffen of lonen stijgen, of als er meer geld in omloop komt zonder dat daar meer producten tegenover staan. Vaak spelen die oorzaken tegelijk.

Welke soorten inflatie zijn er?

Grofweg wordt onderscheid gemaakt tussen vraaginflatie, waarbij de vraag het aanbod overtreft, kosteninflatie, waarbij hogere inkoop- of loonkosten worden doorberekend, en geïmporteerde inflatie, waarbij producten uit het buitenland duurder worden. Daarnaast kijken economen naar het totale inflatiecijfer en naar de kerninflatie, waarbij sterk schommelende posten zoals energie en voedsel buiten beschouwing blijven.

Hoe wordt inflatie berekend?

De inflatie wordt weergeven in een percentage en wordt berekend door de prijsstijging van een verzameling artikelen en diensten te vergelijken met het jaar daarvoor.

Stel bijvoorbeeld dat een mandje boodschappen in de supermarkt eerst €100 kost. En dat deze een jaar later is gestegen naar een prijs van €105 voor exact dezelfde artikelen. Dan geeft dit een inflatie aan van 5% omdat het mandje 5% duurder is dan een jaar daarvoor.

Binnen Europa wordt dit maandelijks berekend door Eurostat en binnen Nederland door het Centraal Bureau voor de Statistiek.

Effect van inflatie

Het effect van inflatie is dus dat geld elk jaar iets minder waard wordt. Nu heb je hier in het dagelijks leven vaak niet heel veel last van, maar over de lange termijn kan dit zeker een groot verschil maken.

De gemiddelde inflatie in Nederland lag bijvoorbeeld rond de 3,3% gemeten over een periode van bijna zestig jaar, volgens cijfers van het CBS. Dat houdt in dat spaargeld in die periode gemiddeld elk jaar ongeveer 3,3% aan koopkracht verloor. Echter heeft dit een exponentieel effect op de lange termijn.

Wanneer jij namelijk €10.000 op jouw spaarrekening hebt staan, heeft dit na 1 jaar nog een waarde van €9.670. Maar na 10 jaar is dit nog maar €7.149 waard en na 21 jaar is zelfs meer dan de helft van de waarde van jouw geld verdampt. Na 21 jaar heeft €10.000 namelijk nog maar een relatieve waarde van €4.942.

Wanneer jij dus niks doet met jouw geld, ga je daar dus op de lange termijn flink op achteruit.

Wat kun je doen tegen inflatie?

Het is dus hopelijk duidelijk dat, als je het effect van inflatie wilt voorkomen, je iets moet doen met jouw geld.

Sparen?

Vroeger was een spaarrekening hiervoor een simpele optie, omdat de spaarrente destijds een stuk hoger lag. Spaarrentes bewegen mee met het rentebeleid van centrale banken en liggen regelmatig lager dan de inflatie. Kijk bij voorkeur naar de actuele spaarrente en het actuele inflatiecijfer voordat je conclusies trekt.

Sparen alleen is daardoor vaak niet genoeg om het effect van inflatie te compenseren, al blijft een buffer op een spaarrekening wel verstandig.

Loonsverhoging?

Daarnaast denken veel mensen dat een jaarlijkse loonsverhoging in het CAO van hun baan de inflatie tegengaat, maar toch is dit niet voldoende. Loonstijgingen schieten hier de afgelopen 40 jaar namelijk redelijk te kort in. De gemiddelde jaarlijkse loonstijging over die periode is namelijk 2,29%, wat een ruime procent minder is dan de gemiddelde inflatie in Nederland.

Loonsverhoging, helpt dus wel een beetje, maar vaak niet voldoende.

Beleggen en investeren

Daarom kijken veel mensen naar beleggen en investeren. Daarmee bestaat de kans op een rendement dat hoger ligt dan de inflatie, maar zeker is dat nooit: koersen kunnen ook dalen.

Zo levert de Amerikaanse aandelenmarkt bijvoorbeeld een gemiddeld rendement tussen de 8 en 10% per jaar op over de lange termijn.

Niet voor niets dan ook dat mensen tegenwoordig steeds vaker kiezen om te beginnen met beleggen of traden, om de waarde van hun vermogen te behouden.

Door actief te handelen op de financiële markten proberen handelaren ook in te spelen op kortere bewegingen in plaats van alleen op de lange termijn. Daar staan wel extra risico's tegenover en het vraagt echt vaardigheid. Je houdt dat risico beheersbaar met vaste regels: een vooraf getest plan, per trade hooguit een procent van je rekening riskeren en beginnen met geld dat je kunt missen.

Hoe beïnvloedt inflatie de tradingmarkten?

Inflatiecijfers horen bij de belangrijkste momenten op de economische kalender. Loopt de inflatie op, dan houden handelaren vaker rekening met een hogere rente van de centrale bank, wat de betreffende munt kan ondersteunen. Koelt de inflatie af, dan gebeurt vaak het omgekeerde. Rond de publicatie van inflatiecijfers bewegen valutaparen, indices en goud daarom meestal heftiger en lopen spreads op. Veel traders kiezen er bewust voor om vlak rond zo'n publicatie geen nieuwe posities te openen en leggen dat vast als regel in hun plan.

Dat past prima naast een baan: handmatig handelen kost een paar minuten per vier uur op vaste momenten, en wie het algoritmisch aanpakt laat het volledig automatisch draaien. Wil je leren hoe je zo'n plan opbouwt en test? Begin in onze gratis Skool community: https://www.skool.com/fxminds.

Veelgestelde vragen over inflatie

Wat is inflatie in simpele woorden?

Inflatie is een stijging van het algemene prijspeil van goederen en diensten, ook wel geldontwaarding genoemd. Met hetzelfde bedrag koop je dus minder dan een jaar eerder.

Hoe ontstaat inflatie eigenlijk?

Inflatie ontstaat als de vraag harder groeit dan het aanbod, als produceren duurder wordt door bijvoorbeeld hogere grondstofprijzen of lonen, of als er meer geld in omloop komt zonder dat daar meer producten tegenover staan. Vaak spelen die oorzaken tegelijk.

Wat is het verschil tussen inflatie en deflatie?

Bij inflatie stijgt het algemene prijspeil en verliest geld koopkracht. Bij deflatie gebeurt het omgekeerde en worden producten gemiddeld goedkoper.

Welke soorten inflatie zijn er?

Grofweg onderscheidt men vraaginflatie, kosteninflatie en geïmporteerde inflatie. Daarnaast kijken economen naast het totale inflatiecijfer ook naar de kerninflatie, waarbij sterk schommelende posten zoals energie en voedsel buiten beschouwing blijven.

Wat is kerninflatie en waarom kijken economen daarnaar?

Kerninflatie laat posten weg die sterk op en neer bewegen, zoals energie en voedsel. Daardoor geeft dit cijfer een rustiger beeld van de onderliggende prijsontwikkeling dan het totale inflatiecijfer.

Moet ik als beginnende trader inflatiecijfers volgen?

Inflatiecijfers horen bij de macro-economische context waarin markten bewegen, dus het helpt om te begrijpen wat de cijfers betekenen. Rond publicaties kunnen koersen heftiger bewegen, dus werk met een vooraf bepaald risico per trade, een stop loss en een plan dat je ook zonder nieuws kunt uitvoeren.

Verder leren in de Skool community

Inflatiecijfers begrijpen is één ding, maar zien wat ze doen met de koers van een valutapaar is een vaardigheid die je stap voor stap opbouwt. In de gratis Skool community van FXminds vind je lessen over inflatie, rente en de manier waarop deze cijfers in de markt terugkomen, zodat een publicatie geen ruis meer is maar context.

Je leert het samen met traders die net als jij een baan hebben en dit al naast hun werk doen. Stel je vragen over een cijfer dat je niet goed plaatst, deel hoe jij een inflatiepublicatie bekijkt en krijg feedback waar je de volgende keer echt iets aan hebt.